CSRD in 2026/2027: hoeveel ruimte heeft uw Business Controller nog?

Bronnen gecontroleerd op 19 oktober 2026. Wettelijke context en personeelsadvies worden hieronder afzonderlijk behandeld.

Wie duurzaamheidsrapportage toevoegt aan een volle controlleragenda, moet ook besluiten welk werk eraf gaat. Anders ontstaat de ruimte tijdens de afsluiting, ten koste van de forecast of in de avonduren.

Voor CFO’s en Finance Directeuren is dat de personeelsvraag achter CSRD. Welke werkzaamheden komen erbij, waar ontbreekt deskundigheid en welke verantwoordelijkheid hoort daadwerkelijk bij finance?

Die afweging begint inmiddels met een tweede vraag: valt uw organisatie na de gewijzigde Europese regels nog binnen de rapportageplicht?

CSRD in 2026/2027: controleer eerst de opdracht

De Raad van de EU heeft op 24 februari 2026 de vereenvoudiging van de duurzaamheidsrapportageregels goedgekeurd. Voor de Europese ondernemingen binnen de aangepaste hoofdreikwijdte gelden twee drempels samen: meer dan 1.000 werknemers én meer dan €450 miljoen nettojaaromzet. Voor onder meer bepaalde holdings en ondernemingen met een niet-Europese moeder gelden afzonderlijke bepalingen. Bron: Raad van de EU.

RVO beschrijft de nieuwe drempels voor boekjaar 2027, met rapportage vanaf 2028. De Nederlandse implementatie vraagt afzonderlijke aandacht: het parlementaire dossier van de implementatiewet vermeldt op de peildatum nog behandeling in de Tweede Kamer. Laat daarom de toepasselijke groepssituatie, overgangsregels en ingangsdatum vaststellen voordat u capaciteit begroot. Bron: RVO en parlementair dossier 36.678.

Ook de rapportagestandaarden zijn veranderd. EFRAG meldde op 22 september 2026 de vaststelling en publicatie van herziene ESRS en een vrijwillige rapportagestandaard; een functieprofiel dat uitsluitend verwijst naar oude implementatieplannen kan daardoor achterhaald zijn. Bron: EFRAG.

Maak voor uw personeelsplanning onderscheid tussen:

• Wettelijk vereiste rapportage: wat moet uw organisatie daadwerkelijk opleveren?
• Contractuele informatievragen: welke gegevens vragen financiers, klanten of de moedermaatschappij?
• Interne sturingsinformatie: welke duurzaamheidsinformatie gebruikt het management zelf?

Een klantvragenlijst is geen zelfstandige CSRD-plicht. Voor de controller kan het verzamelen en controleren van de informatie desondanks werk opleveren.

De extra workload zit vóór de rapportage

Een extra hoofdstuk in het bestuursverslag vertelt weinig over de benodigde capaciteit. Breng de werkzaamheden achter de cijfers in kaart.

Neem energieverbruik van meerdere vestigingen. Voordat daar een bruikbaar totaal staat, moeten gegevens beschikbaar zijn, dezelfde periode betreffen en op een consistente manier zijn verwerkt.

Dat levert concrete werkzaamheden op:

• Ontbrekende brongegevens opvragen.
• Verschillen tussen facturen, meters en registraties onderzoeken.
• Eenheden en rapportageperiodes gelijkmaken.
• Schattingen onderbouwen en vastleggen.
• Wijzigingen in berekeningen documenteren.
• Reviewvragen beantwoorden en bewijs terugvinden.

De Business Controller kan daarbij een rol hebben, maar hoeft niet iedere bronregistratie over te nemen. Leg vast wat operations, HR, inkoop, sustainability en finance ieder aanleveren, controleren en goedkeuren.

Als de controller verantwoordelijk wordt voor het totaal, moet duidelijk zijn welke middelen diegene heeft om tijdige en betrouwbare aanlevering af te dwingen.

Investeren in finance talent begint bij vrijgemaakte uren

“CSRD wordt onderdeel van de functie” is geen capaciteitsbegroting. Maak onderscheid tussen eenmalige inrichting, terugkerende verwerking en piekbelasting rond rapportage en controle.

Onderstaand rekenvoorbeeld laat zien hoe u die discussie concreet kunt voeren. De uren zijn illustratieve aannames, geen marktbenchmark of gemeten FS Partners-klantcase.

Bij een gekozen rekenbasis van 160 uur per fte per maand vraagt dit voorbeeld 22,5% van de capaciteit. Daar zijn projectinrichting, opleiding en rapportagepieken nog niet in opgenomen.

Vervang deze aannames door een tijdmeting tijdens een proefcyclus. Meet ook herstelwerk: hoeveel tijd gaat verloren doordat bestanden opnieuw moeten worden aangeleverd of definities tussentijds veranderen?

De uitkomst kan aanleiding zijn voor extra capaciteit. Zij kan ook aantonen dat eerst het aanleverproces moet worden verbeterd.

Bescherm de tijd voor forecasting en business partnering

Voorkom dat duurzaamheidsrapportage de tijd verdringt waarin de Business Controller aannames met de organisatie bespreekt.

Denk aan een forecast waarin energieprijzen, investeringen of leverancierskeuzes veranderen. De financiële betekenis daarvan vraagt overleg met de business, inzicht in de onderliggende drivers en een expliciete keuze over scenario’s.

Maak daarom zichtbaar welke werkzaamheden de controller moet blijven uitvoeren:

• Omzet-, marge- en kostenontwikkelingen verklaren.
• Aannames van budgethouders toetsen.
• Effecten op cashflow en werkkapitaal doorrekenen.
• Investeringsvoorstellen beoordelen.
• Afwijkingen vertalen naar mogelijke managementacties.

Plan deze activiteiten naast de nieuwe rapportagecyclus. Wanneer de agenda structureel niet past, hoort het prioriteitsbesluit bij de Finance Directeur.

CSRD controller vacatures: selecteer op opgeleverd werk

Een vacaturetekst met “kennis van ESG, ESRS, Power BI en stakeholdermanagement” maakt nog niet duidelijk wie u nodig heeft. Beschrijf eerst welk resultaat de nieuwe collega moet opleveren.

Bijvoorbeeld:

• Een afgesproken set indicatoren met vastgelegde definities en eigenaren.
• Een herhaalbaar proces van bronregistratie tot rapportage.
• Gedocumenteerde controles en een overzicht van openstaande afwijkingen.
• Een dossier waarmee een reviewer berekeningen kan reconstrueren.
• Een overdracht waarmee de organisatie zelfstandig verder kan.

Bepaal vervolgens welke expertise daarvoor ontbreekt. Een controller die rapportageprocessen kan inrichten, een specialist in duurzaamheidsverslaggeving en een data-expert lossen verschillende onderdelen van de opdracht op.

Voorkom dat één vacature ongemerkt drie functies bevat.

Zes interviewvragen die verder gaan dan “heeft u CSRD-ervaring?”

1. Welke rapportage heeft u zelf opgeleverd? Vraag naar de eigen bijdrage, de gebruikte standaard en de onderdelen waarvoor iemand verantwoordelijk was.
2. Welke brondata bleek onbetrouwbaar? Laat de kandidaat uitleggen hoe het probleem werd vastgesteld en welke correctie of beperking volgde.
3. Hoe maakte u een berekening controleerbaar? Vraag naar definities, versies, aannames, goedkeuringen en bewaard bewijsmateriaal.
4. Wat deed u wanneer een afdeling niet tijdig aanleverde? Zoek naar concrete afspraken en escalatie, inclusief de rol van de opdrachtgever.
5. Wat veranderde er door uw analyse? Een antwoord kan gaan over een proces, investering, managementbesluit of expliciet vastgesteld risico.
6. Hoe zou u een bestaande rapportageset aanpassen aan gewijzigde regels? Een zorgvuldig antwoord begint met het vaststellen van de toepasselijke versie en een analyse van de verschillen.

Vraag kandidaten uitsluitend om geanonimiseerde voorbeelden. Vertrouwelijke dossiers van een vorige werkgever horen niet thuis in een selectiegesprek.

Gebruik een korte oefencasus om het denkproces te beoordelen

Geef een kandidaat een fictief bestand met energiegegevens van drie vestigingen. Laat daarin één ontbrekende maand, een gewijzigde eenheid en een onverklaarde afwijking ten opzichte van vorig jaar voorkomen.

Vraag vervolgens om een aanpak, niet alleen om een eindtotaal:

• Welke gegevens zijn direct bruikbaar?
• Welke vragen moeten eerst worden beantwoord?
• Waar is een schatting mogelijk, en wie moet die goedkeuren?
• Welke controles moeten bij iedere volgende aanlevering terugkomen?
• Wat rapporteert de kandidaat aan de CFO zolang onzekerheden blijven bestaan?

Beoordeel de redenering, de omgang met onzekerheid en de kwaliteit van de vastlegging. Een kandidaat die eerst een afwijking onderzoekt, kan meer waarde toevoegen dan iemand die snel een ogenschijnlijk sluitend dashboard presenteert.

Van controllercapaciteit naar CFO executive search: kies het juiste niveau

Niet ieder rapportageprobleem vraagt een nieuwe controller. Stel vast waar het probleem zit voordat u de werving start.

• Tijdelijk capaciteitsgebrek: onderzoek of interim-versterking de piek kan opvangen.
• Terugkerend controle- en rapportagewerk: bepaal of een vaste controllerrol nodig is.
• Ontbrekende specialistische verslaggevingskennis: begrens een specialistische opdracht.
• Gebrekkige besluitvorming over eigenaarschap en prioriteiten: beleg eerst het mandaat bij de financiële leiding.

CFO executive search wordt relevant wanneer de organisatie structureel andere financiële leiding nodig heeft. Het is een andere opdracht dan het invullen van een uitvoeringsgat in de rapportagecyclus.

Een werkbaar stappenplan voor de komende dertig dagen

Week 1 — Stel de rapportagevraag vast. Leg vast welke informatie wettelijk, contractueel en voor interne sturing nodig is. Noteer de bron, de toepasselijke regels en de verantwoordelijke voor die beoordeling.

Week 2 — Doorloop één gegevensstroom. Volg een relevante indicator van bron tot rapportage en meet de benodigde tijd. Registreer ontbrekende gegevens, controles en herstelwerk.

Week 3 — Verdeel verantwoordelijkheid en capaciteit. Bepaal wie aanlevert, controleert, beslist en escaleert. Zet de uren naast afsluiting, forecasting en andere bestaande werkzaamheden.

Week 4 — Formuleer de personeelsopdracht. Kies welk tekort u moet oplossen en beschrijf het verwachte resultaat. Maak ook duidelijk welke begeleiding, systemen en beslisruimte beschikbaar zijn.

Geef de rapportage een eigenaar én voldoende capaciteit

De personeelsimpact van CSRD in 2026/2027 volgt uit de concrete rapportageopdracht, de kwaliteit van de data en de inrichting van het werk. Alleen “CSRD-ervaring” toevoegen aan een vacature lost die afweging niet op.

Investeren in finance talent betekent ook bepalen welke verantwoordelijkheid iemand kan dragen en onder welke voorwaarden diegene kan slagen.

Zoekt u een Business Controller, Financial Controller of tijdelijke versterking? Bespreek uw personeelsvraag met FS Partners. We brengen met u in kaart welk werk moet gebeuren, welke ervaring daarvoor nodig is en hoe de functie aansluit op uw bestaande team.